Sức khỏe doanh nghiệp tại Việt Nam: Hai nửa sáng tối

Hoạt động của doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước tiếp tục trong tình trạng khá tương phản...

Công bố báo cáo về tình hình kinh tế Việt Nam sáng 3/12, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (World Bank) dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ tăng nhẹ từ mức 5,4% năm 2013 lên 5,6% năm 2014.

Đáng chú ý là theo World Bank, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp trong nước vẫn tiếp tục trong tình trạng khá tương phản, trong quá trình phục hồi kinh tế.

Cụ thể, số lượng doanh nghiệp trong nước đóng cửa hoặc tạm ngừng hoạt động đang ngày càng tăng. Năm 2013, tổng số doanh nghiệp trong diện này là 61 nghìn  so với con số 47 nghìn năm 2010.

Trong 10 tháng đầu năm 2014, có thêm 54 nghìn doanh nghiệp rơi vào tình trạng này, tăng khoảng 9% so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, số lượng doanh nghiệp mới thành lập lại giảm 6,5% .

Doanh nghiệp tư nhân trong nước dường như chịu tác động bởi các yếu tố: tiếp cận nguồn vốn hạn chế, nhu cầu tiêu dùng trong nước thấp và sân chơi bất bình đẳng so với khu vực doanh nghiệp nhà nước, World Bank nhận định.

Ngược lại, bản báo cáo cho rằng, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài dường như không phải chịu quá nhiều áp lực của hệ thống quản lý trong nước, và hiện vẫn là nguồn tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.

Khu vực này đóng góp gần 20% GDP, 22% tổng vốn đầu tư, 2/3 kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và tạo ra 1/4 việc làm cho khu vực doanh nghiệp chính thức. Ngành chế tạo, chế biến của Việt Nam vẫn là ngành chính thu hút nhà đầu tư nước ngoài: hiện ngành này chiếm khoảng 70% tổng số vốn FDI đăng ký.

Những yếu tố thu hút các nhà đầu tư quốc tế bao gồm giá nhân công cạnh tranh, lực lượng lao động tương đối có tay nghề (đối với hoạt động sản xuất cần nhiều nhân công) và kỷ luật, tình hình chính trị ổn định và vị trí liền kề chuỗi cung ứng của Trung Quốc, báo cáo viết.

Vẫn theo World Bank, tâm lý kinh doanh của khu vực FDI đã cải thiện trong vòng một năm qua. Phản ánh thái độ tương đối lạc quan của các nhà đầu tư nước ngoài, Chỉ số Quản trị Mua hàng (PMI) (được điều chỉnh theo mùa vụ) của khu vực sản xuất đã đạt mức 51 điểm vào tháng 10, một tín hiệu cho thấy khu vực này sẽ tiếp tục mở rộng.

Trước khi được World Bank nhấn mạnh tại báo cáo, sự tương phản giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước cũng đã từng được đề cập ở không ít diễn đàn kinh tế của Việt Nam.

Vào cuối tháng 9/2013, TS. Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright cho rằng cỗ máy tăng trưởng của kinh tế Việt Nam có bốn động cơ, thì chỉ có một đang hoạt động.

Theo đánh giá của ông Thành, ba động cơ là khu vực doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và nông nghiệp đều trục trặc.

Chỉ còn khu vực FDI là tiếp tục có kết quả tốt chủ yếu nhờ các doanh nghiệp FDI thuộc nhóm ngành thâm dụng lao động và không bị tác động nhiều bởi những khó khăn kinh tế nội địa và yếu kém của thể chế kinh tế Việt Nam.

Vneconomy

AmCham: Làm ăn “đúng luật” tại Việt Nam khó thành công

Phòng Thương mại Mỹ đề xuất Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh...

Bản báo cáo của Phòng Thương mại Mỹ (Amcham) do ông Gaurav Gupta, Chủ tịch Amcham trình bày tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) tổ chức sáng 2/12 tại Hà Nội đã đưa ra một nhận định có thể gây sốc.

Cụ thể, báo cáo có đoạn viết: "Đối với các công ty và nhà đầu tư có tính tuân thủ pháp luật cao, Việt Nam là nơi rất khó để thành công".

Vẫn theo báo cáo, các thành viên AmCham cho rằng họ "thường xuyên bị cản trở bởi sự chậm trễ trong việc đưa ra quyết định đối với các dự án và chính sách quan trọng, chẳng hạn trong thực thi quy định đối với các luật và nghị định quan trọng liên quan đến tiến độ xúc tiến các dự án cơ sở hạ tầng chủ chốt".

Cho nên, báo cáo nhấn mạnh rằng AmCham "hy vọng Chính phủ sẽ tăng cường nỗ lực để xây dựng một môi trường kinh doanh cạnh tranh hơn, nơi mà quyết định được đưa ra nhanh chóng, thủ tục hành chính bớt phức tạp, luật được thực thi công bằng, và các doanh nghiệp có thể cạnh tranh dựa trên chính năng lực của mình trong việc tiếp cận nguồn vốn, mặt bằng và cơ hội".

Phòng Thương mại Mỹ cũng cho rằng bất ổn gây ra bởi sự thiếu minh bạch, tham nhũng tiếp tục là thách thức lớn nhất trong kinh doanh đối với các doanh nghiệp Mỹ tại Việt Nam.

"Chúng tôi khẩn thiết mong muốn Chính phủ ban hành một hệ thống hành pháp chính thức để giảm thiểu tối đa các khoản thanh toán không chính thức. Bước tiến rõ rệt nhất sẽ bao gồm các biện pháp nhằm hạn chế việc sử dụng tiền mặt và đẩy mạnh phương thức thanh toán điện tử", ông Gaurav Gupta nói thêm.

Dù đã có những tín hiệu tích cực, AmCham "thường thấy rằng ý định ban đầu của một số nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng không hiện thực hóa được, vì liên tiếp phải đối phó với những thách thức về tham nhũng, hạn chế nguồn nhân lực, và quy trình cấp phép cũng như môi trường pháp lý chưa rõ ràng, còn nhiều hạn chế và phức tạp".

AmCham đề xuất rằng Việt Nam cần có những bước tiến rõ rệt trong việc cải thiện những vấn đề liên tục được nêu lên gần đây về môi trường kinh doanh.

"Các thành viên của chúng tôi mong muốn sẽ được thấy các thay đổi tích cực nhằm khích lệ sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, cho phép và hỗ trợ thay vì cản trở các cơ hội kinh doanh. AmCham tin rằng môi trường kinh doanh có thể được cải thiện tốt nhất bởi những chính sách thúc đẩy tăng năng suất, giảm chi phí cũng như giảm rủi ro trong hoạt động kinh doanh tại Việt Nam", báo cáo viết.

Theo Vneconomy